Virus dịch tả heo châu Phi (ASFV) là tác nhân gây bệnh có khả năng lây truyền rất cao ở heo, gây ra bệnh nghiêm trọng với tỷ lệ chết cao ở những đàn heo chưa từng tiếp xúc với virus. Do một đợt bùng phát dịch tả heo châu Phi (ASF) có thể gây thiệt hại kinh tế lớn, Hoa Kỳ đã đầu tư đáng kể nguồn lực để bảo vệ ngành chăn nuôi heo trước mối đe dọa này. Các ổ dịch ASF đang tiếp diễn tại Cộng hòa Dominica và Haiti càng làm gia tăng nguy cơ đối với ngành chăn nuôi heo Hoa Kỳ, do hai quốc gia này nằm gần Hoa Kỳ và có các hoạt động di chuyển qua lại với khu vực Bắc Mỹ. Mặc dù các chương trình giám sát dịch bệnh vẫn đang được triển khai, hiện có rất ít xét nghiệm có thể thực hiện trực tiếp tại hiện trường (point-of-care, POC) trong các đợt bùng phát dịch mà đáp ứng được các tiêu chuẩn về độ nhạy và độ đặc hiệu tương đương với xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, chẳng hạn như PCR thời gian thực (rtPCR). Tuy nhiên, các hệ thống xét nghiệm dựa trên công nghệ CRISPR-Cas mới được phát triển có thể mang lại kết quả với độ chính xác tương đương.

Mục tiêu và phương pháp: Nghiên cứu nhằm phát triển một phương pháp phát hiện ASFV bằng cách quan sát trực quan, với chi phí thấp, sử dụng kỹ thuật CRISPR-Cas12a kết hợp với phương pháp khuếch đại DNA bằng recombinase polymerase (RPA). Phương pháp này có thể được ứng dụng để xét nghiệm nhanh tại hiện trường (POC).

Kết quả: Xét nghiệm CRISPR-Cas12a cho thấy độ nhạy và độ đặc hiệu tương đương với rtPCR, cả khi đánh giá kết quả bằng mắt thường và khi định lượng bằng thiết bị đọc tín hiệu huỳnh quang. Trên các mẫu máu toàn phần lấy từ những trường hợp nghi nhiễm ASFV hoặc âm tính với ASFV, xét nghiệm CRISPR đạt độ nhạy 98,3% (ở mức 10² bản sao DNA) và độ đặc hiệu 100%. Kết quả xét nghiệm RPA-CRISPR có thể được quan sát bằng mắt thường chỉ sau 7 phút, trong khi tín hiệu huỳnh quang đạt mức cao nhất sau 40 phút (bao gồm cả bước RPA và CRISPR).

Kết luận: Kết quả nghiên cứu tạo tiền đề cho việc đánh giá xét nghiệm POC phát hiện ASFV trên quy mô lớn, đồng thời cung cấp một quy trình xét nghiệm đáng tin cậy, có thể áp dụng với các loại mẫu thường được gửi đến phòng xét nghiệm để chẩn đoán bệnh.

Kambakam S, Thomas J, Robbe-Austerman S, Shanmuganatham K, Palinski R. Rapid identification of African swine fever virus in diagnostic samples using CRISPR-Cas. Journal of Veterinary Diagnostic Investigation. 2026;0(0). doi:10.1177/10406387261432985