• Przy średniej temperaturze dobowej 15°C spadek wilgotności o jeden punkt procentowy może zająć około pięciu dni.
  • Po osiągnięciu dojrzałości fizjologicznej ziarno traci wodę przede wszystkim poprzez jej odparowywanie.
  • Budowa kolby, liście okrywowe oraz wilgotność powietrza mogą znacząco przyspieszać lub ograniczać dosychanie kukurydzy.

Jak kukurydza oddaje wodę przed zbiorem?

Proces utraty wilgotności przez ziarno kukurydzy rozpoczyna się jeszcze podczas jego dojrzewania. Początkowo spadek procentowej zawartości wody wynika zarówno z gromadzenia suchej masy, głównie skrobi, jak i stopniowej utraty wody przez ziarniaki. Wraz ze zbliżaniem się do dojrzałości fizjologicznej zmienia się jednak mechanizm tego procesu. Momentem przełomowym jest pojawienie się tzw. czarnej plamki u nasady ziarniaka. Oznacza ona zakończenie transportu asymilatów do ziarna i odkładania suchej masy. Od tej chwili dalszy spadek wilgotności następuje już przede wszystkim na drodze fizycznego odparowywania wody z ziarniaków. To właśnie dlatego przebieg pogody w końcowym okresie dojrzewania ma tak duże znaczenie. W ciepłe, suche i wietrzne dni woda może być odprowadzana stosunkowo szybko. Z kolei wysoka wilgotność powietrza, opady i niskie temperatury wyraźnie ograniczają tempo dosychania.

Ile dni potrzeba, aby wilgotność kukurydzy spadła o 1 proc.?

Jednym z czynników wpływających na tempo dojrzewania kukurydzy jest suma temperatur efektywnych, określana jako GDU. W uproszczonym modelu, przy temperaturze bazowej 10°C, średnia temperatura dobowa wynosząca 15°C oznacza przyrost około 5 jednostek GDU dziennie. Przy takich warunkach można orientacyjnie zakładać, że obniżenie wilgotności ziarna o jeden punkt procentowy zajmie około pięciu dni. Odpowiada to spadkowi o około 0,2 punktu procentowego na dobę. Dla przykładu kukurydza mająca 30 proc. wilgotności mogłaby po dziesięciu dniach osiągnąć około 28 proc. Jest to jednak wartość orientacyjna, a nie stała zależność. GDU służy przede wszystkim do oceny rozwoju roślin, natomiast samo tempo oddawania wody zależy również od warunków odparowywania. W praktyce podczas słonecznej, suchej pogody spadek wilgotności może być szybszy, natomiast przy chłodnych nocach, wysokiej wilgotności powietrza i częstych opadach ziarno może przez wiele dni utrzymywać niemal niezmienioną wilgotność.

Budowa kolby może przyspieszyć lub spowolnić dosychanie

Duże znaczenie ma również genetyka odmiany, szczególnie budowa kolby i liści okrywowych. Odmiany, u których liście okrywowe szybko rozluźniają się po osiągnięciu dojrzałości fizjologicznej, stwarzają lepsze warunki do odprowadzania wilgoci. Jeżeli liście okrywowe długo pozostają zielone, mocno przylegają do kolby i szczelnie ją otaczają, wymiana powietrza jest ograniczona. W takich warunkach proces dosychania może przebiegać wolniej, nawet gdy ziarno osiągnęło już pełną dojrzałość. Istotne są również cechy samych ziarniaków, ich budowa oraz sposób osadzenia na kolbie. Dlatego dwie odmiany o podobnej wczesności, uprawiane w zbliżonych warunkach, mogą mieć podczas zbioru wyraźnie inną wilgotność. Na ten proces może wpływać także nawożenie azotowe. Nadmierna podaż azotu może sprzyjać dłuższemu utrzymywaniu zielonych tkanek i opóźniać zasychanie liści okrywowych, co w niektórych warunkach utrudnia naturalne dosychanie kolb.